Η ιστορία της πίτας

info07.jpg, 48kBΗ πίτα είναι ένα έδεσμα γνωστό από την αρχαιότητα μια και αποτελούσε πάντα ένα νόστιμο, χορταστικό και πλήρες φαγητό. Οι Καρχηδόνιοι ήξεραν να συνδυάζουν διάφορα υλικά με ζύμη, σε μορφή πίτας, όπως απεικονίζεται στα πήλινα αγγεία τους. Οι Ρωμαίοι είχαν επίσης πίτες με βάση από αλεύρι, ρύζι ή σιμιγδάλι ζυμωμένο με αυγά, τυρί και μέλι που ήταν η πιο παλιά μορφή πίτας και γέμισης. Αργότερα, άρχισαν να χρησιμοποιούν κρέας και εντόσθια ζώων.

Στην Αρχαία Ελλάδα, επίσης, υπήρχαν οι πίτες κι αυτό αποδεικνύεται από ένα πήλινο ειδώλιο του 5 π.Χ. αιώνα που βρέθηκε στην Τανάγρα Βοιωτίας και δείχνει μια γυναίκα που κρατάει στα χέρια της ένα είδος ταψιού που μέσα υπάρχουν πιτάκια. Το πιο χαρακτηριστικό είδος πίτας, στην Αρχαία Ελλάδα, ήταν με γέμιση από τυρί, μέλι και λάδι. Τι θυμίζει αυτή η πίτα; Μα φυσικά, τα καλτσούνια ή μελοπιτάκια που φτιάχνουμε ακόμη και σήμερα. Επίσης, υπήρχε μια πίτα που λεγόταν "μυτλωτός" και η γέμισή της ήταν τυρί, σκόρδο και μέλι. Για τα δε πρωινά υπήρχε ένα άλλο είδος πίτας (όχι μπουγάτσα!!!) με αλεύρι και κρασί!

Οιinfo08.jpg, 53kB πίτες έκαναν και κάνουν ακόμη αισθητή την παρουσία τους στις διατροφικές συνήθειες πολλών λαών, φυσικά, με τις διαφοροποιήσεις που εξαρτώνται από την κάθε περιοχή και τα προϊόντα που παράγει αλλά και τις καθημερινές συνήθεις των κατοίκων. Όσον αφορά στην Ελληνική επικράτεια, οι πίτες ήταν και είναι ένα συνηθισμένο πιάτο μιας και έχει πολλά πλεονεκτήματα. Φθηνό, πλήρες και χορταστικό γεύμα που διατηρείται αναλλοίωτο για αρκετές ημέρες αλλά και μεταφέρεται εύκολα.

Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι οι πίτες και η ποικιλία τους ήταν ξακουστές σε περιοχές όπως η Ήπειρος και η Δυτική Μακεδονία όπου κατοικούσαν νομάδες κτηνοτρόφοι (Βλάχοι και Σαρακατσαναίοι). Γι’αυτούς, η πίτα ήταν ψωμί και φαγητό κι όσο για τη γέμισή της, αυτή είχε πάντα σχέση με τα προϊόντα που παρήγαγαν, τις ανταλλαγές που μπορούσαν να κάνουν με γεωργούς αλλά και την φαντασία της νοικοκυράς που έφτιαχνε την πίτα. Γι’αυτό και υπήρχα δεκάδες παραλλαγές στην γέμιση. Στην σύγχρονη εποχή, η πίτα διατηρεί αναλλοίωτη τη μορφή της σε πολλές περιοχές της χώρας μας (πόλεις και χωριά κυρίως), ακόμη και στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου οι άνθρωποι έχουν εντελώς διαφορετικούς ρυθμούς ζωής αλλά και συνήθειες.

Πίτα
Με τον όρο πίτα, εννοούμε παρασκευές από φύλλο ή χυλό (πηκτό ή αραιό), παραγεμισμένες με διάφορα υλικά. Στον Ελλαδικό χώρο συναντάμε δεκάδες είδη από πίτες, που διαφέρουν στη σύσταση, στο σχήμα, ακόμη και στον τρόπο ψησίματός τους.

Οι τυρένιες
Αόρατα φύλλα ή ζύμες σε μορφή χυλού, σοφά συνταιριασμένα με φρέσκα ή μαλακά τυριά, που μοσχοβολούν από τις πρωτεΐνες του γάλακτος: η εθνική μας φέτα, η ανάλατη και γλυκιά μυζήθρα, η πικάντικη ξινομυζήθρα, η παγούδα (φρεσκοπηγμένο αστράγγιστο τυρί), η μαλακιά (ένα είδος χανιώτικου μαστιχωτού τυριού), το απαλό πηχτόγαλο, το πλούσιο σε λιπαρά μανούρι, το όξινο κατίκι. Και από την άλλη, τα «σκληρά» και ώριμα τυριά που λιώνουν και χαρίζουν στις τυρόπιτες την πρέπουσα γευστική ένταση και την ανεπανάληπτη ελαστικότητα που τη νιώθεις στο στόμα: κασέρι, γραβιέρα, κεφαλοτύρι… Η ποικιλία της τυρόπιτας είναι ανεξάντλητη και βασίζεται στη φαντασία και ευρηματικότητα του δημιουργού της, καθώς και στα διαθέσιμα υλικά του τόπου.

Τυρόπιτα
Η τυρόπιτα είναι πίτα γεμιστή με τυρί, δηλαδή φαγητό που αποτελείται από φύλλο (σφολιάτα ή άλλο είδος) γεμισμένο με τυρί. Η γέμισή της έχει συνήθως σαν βάση το τυρί φέτα, το αυγό και το αλεύρι. Το γεγονός ότι περιέχει τυρί της δίνει μία αλμυρή γεύση. Η τυρόπιτα αποτελεί πολύ δημοφιλές πρόχειρο φαγητό στην Ελλάδα. Τρώγεται συνήθως τις πρωινές και μεσημεριανές ώρες και μπορεί να συνδυαστεί με γάλα, κακάο, καφέ, χυμό ή κάποιο άλλο αναψυκτικό.

Είδη τυρόπιτας
Ανάλογα με το φύλλο που χρησιμοποιείται και με τον τρόπο παρασκευής της υπάρχουν διάφορα είδη:

Τυρόπιτα ταψιού. Φτιάχνεται σε ταψί (συνήθως στα σπίτια) και κατόπιν κόβεται σε κομμάτια. Το ίδιο όνομα, αλλά πολύ μικρότερο μέγεθος, έχει η τυρόπιτα ταψιού που πουλιέται στα τυροπιτάδικα, και που οπτικά μοιάζει με τη μπουγάτσα με τυρί.

Τρίγωνη τυρόπιτα, που είναι και το πιο συνηθισμένο είδος και συνήθως έχει φύλλο σφολιάτας. Παραλλαγή της αποτελεί η τυρόπιτα Κουρού, η οποία έχει πιο χοντρό φύλλο.

Στριφτή τυρόπιτα (σκοπελίτικη, κατ' άλλους γιαννιώτικη). Συναντάται συχνά στις Βόρειες Σποράδες. Είναι τυρόπιτα σε φύλλο που έχει τυλιχτεί σπειροειδώς και στη συνέχεια τηγανιστεί. Στη Μακεδονία η στριφτή τυρόπιτα είναι γνωστή ως Κοζανίτικο "Κιχί" και ψήνεται στον φούρνο.

Κασερόπιτα, που η γέμισή της περιέχει τυρί κασέρι αντί για φέτα.

Παραλλαγή της τυρόπιτας αποτελούν η ζαμπονοτυρόπιτα (με τυρί και ζαμπόν στη γέμιση) και η σπανακοτυρόπιτα, η οποία έχει ως γέμιση σπανάκι, ενδεχομένως χόρτα και τυρί φέτα.

Στην Τουρκία, η τυρόπιτα λέγεται πεϊνίρ μπουρέκ, αλλά και πογάτσα πεϊνίρ, σε αναλογία της μπουγάτσας με τυρί, όπως αποκαλείται ένα είδος τυρόπιτας, η τυρόπιττα ταψιού στη Βόρειο Ελλάδα. Η τυρόπιτα απαντάται και σε άλλες χώρες των Βαλκανίων, όπως στη Βουλγαρία και στη Σερβία.

 

  •  [ 1 ] 
  •  [ 2 ] 
  •  [ 3 ]